Iconisch gebouw dat het Luikse landschap domineert, het Citadel-ziekenhuis ondergaat een ambitieus herwaarderingsproject. Toevertrouwd aan het bureau greisch voor stabiliteit, speciale technieken & energie, heeft dit grootschalige project als doel de energetische robuustheid van de instelling te versterken en tegelijk de continuïteit van de ziekenhuisactiviteiten te waarborgen. Het omvat vier hoofdobjectieven:
- De totale energieconsumptie van het ziekenhuis na de werkzaamheden verminderen,
- Verminder de milieu-impact van de infrastructuur als geheel,
- Het comfort van patiënten en personeel verhogen,
- De bestaande structuren bestendigen en valoriseren.
Een van de grootste uitdagingen van het project schuilt in de organisatie van de werf: het ziekenhuis moet zonder onderbreking blijven functioneren.
Rehabilitatie van de primaire netwerken
De technische installaties van het Citadel-ziekenhuis zijn verouderd, zeer energie-intensief en niet aangepast aan de huidige eisen (klimaatverandering, elektrificatie van het wagenpark, enz.). Daarom wil de Citadel haar primaire netwerken herdenken: elektrische voeding en noodstroom, verwarming, koeling, diverse waternetten en medische gassen. Met dit eerste luik is de ambitie verder te gaan dan het louter vervangen van één systeem door een ander. De systemen worden anders ontworpen om te voldoen aan de hedendaagse eisen en de evolutie van de zorgverlening. Een eerste fase van technische programmatie heeft reeds de prioritaire interventies bepaald op basis van technische, financiële en milieu-urgenties. De voorontwerpfase richt zich momenteel op de essentiële delen van de primaire netwerken die nodig zijn voor de ingebruikname van de nieuwe zorgunits van het derde luik van dit project. De primaire fluidennetwerken worden omgevormd tot betrouwbare netwerken die een grotere veerkracht van de installaties garanderen: bij onderhoud of interventie worden slechts beperkte zones beïnvloed.
Om de continuïteit van de ziekenhuisactiviteiten te verzekeren, blijven de oude netwerken actief tijdens de uitvoering van de nieuwe. Deze worden geïntegreerd in innovatieve technische modules aan de gevel. Ze worden geplaatst in de hoeken aan het einde van elke vleugel en verborgen achter de nieuwe gevelschil. In tegenstelling tot de oude installaties, die van het gebouwcentrum naar de vleugeluiteinden liepen, worden de nieuwe gedecentraliseerd, geplaatst aan de uiteinden van de zorgunits en gericht naar het centrum van het ziekenhuis. Zodra de technische modules operationeel zijn, wordt de omschakeling naar de nieuwe installaties geleidelijk en veilig uitgevoerd, met een minimale impact op de ziekenhuisactiviteiten.
Reconditionering van de gevels
Het tweede luik betreft de volledige reconditionering van de gevels: vervanging van het schrijnwerk, verbetering van de thermische isolatie en plaatsing van een nieuwe buitenschil, evenals een structuur met passieve zonwering en fotovoltaïsche productie. Dit delicate werk gaat gepaard met een grondige stabiliteitsstudie, met name van de bestaande architectonische betonnen elementen die als luifels fungeren. Na een uitgebreide multicriteria-analyse, uitgevoerd door alle projectauteurs, bleek het noodzakelijk deze betonnen elementen te demonteren, om plaats te maken voor een nieuwe, duurzame en energie-efficiënte gevelschil.
Inrichting van nieuwe zorgunits
Parallel hiermee voorziet het project de inrichting van nieuwe zorgunits voor Neonatologie en Pediatrie. Ze zullen nieuwe, moduleerbare ziekenhuisruimtes bieden, aangepast aan de evoluerende behoeften van de instelling.
Implementatie van een dynamisch commissioning-systeem
Een 3D-BIM-model van de betrokken ziekenhuisstructuur werd op vraag van de bouwheer ontwikkeld als geïntegreerd ontwerpinstrument. Verschillende opmeettechnieken werden toegepast om een nauwkeurige modellering van de bestaande toestand te realiseren: laserscanning met drone en conversie van puntenwolken.
Sinds de start van het project, en dus vóór de werken, zorgt een realtime commissioning-systeem voor nauwgezette monitoring van de technische installaties (verwarming, ventilatie met dubbele stroom, medische gassen, warm/koud water, laag- en hoogspanning). Dit instrument maakt het mogelijk mogelijke afwijkingen te anticiperen en continu de energetische prestaties te optimaliseren.
De verschillende projectluiken volgen verschillende studie-tijdslijnen: voorontwerp voor de primaire netwerken, vergunningaanvraag voor de gevels, opmaak van aanbestedingsdossiers voor de inrichting van de zorgunits, en lopende commissioning van de bestaande installaties.
De actoren van het project
- Bouwheer: CHR Citadelle, dienst Aankopen
- Ontwerpteam: eenvoudige vennootschap AAGG, bestaande uit Assar Architects, architectenbureau Henri Garcia en Bureau greisch
- Speciale technieken, energie en duurzaamheid, stabiliteit en commissioning: Bureau greisch